طراحی سایت
يكشنبه 7 جوزا 1396.
امروز
الأحد 3 رمضان 1438.
برابر با
May 28 2017.
و

فصلنامه روزگار

ورود به سایت

 

در سال ۲۰۰۴ نیمهٔ شمالی و هزاره نشینِ ولایت اُروزگان  به ولایت جدید دایکندی تبدیل شد، که مرکز این ولایت نیلی است. 

 این ولایت دارایی ۹ ولسوالی است: اَشتَرَلی، خِدیر، سنگِ تخت، شهرستان، کِجران، گیتی، میرامور، نیلی.
مساحت:۱۶٬۶۵۵، کیلومتر مربع.
جمعیت این ولایت تقریبا:۴۷۷٬۵۴۴، نفر تخمین زده شده است.
زبان: فارسی دری با گویش هزارگی.
شغل اکثر مردم این ولایت، کشاورزی و دام داری می باشند و عمده محصولات این  ولایت: بادام، گندم، جو، جواری، نخود، ماش،عدس، سیب، انگور، انار و … است.

معرفی تفصیلی:

ولایت جدید التأسیس دایکندی در مرکز افغانستان موقعیت دارد و با ولایات بامیان، غور، غز نی، ارزگان و هلمند متصل می باشد. این ولایت، در مدار عرض البلد ۳۳۵۵۰۰ و طول البلد ۲۵۵۵۰۰ واقع است و ۲۴۰۰ متر از سطح بحر ارتفاع دارد. این منطقه دارای آب و هوای متنوع، گرم و سرد، ارتفاعات و پستی های اندک و جلگه های سر سبز و به طور مجموع کوهستانی است و یکی از محروم ترین و صعب العبور ترین نقطه ی کشور می باشد. با وجود کوهستانی بودن مناطق مختلف این ولایت نمی توان حتی یک متر جاده موتر رو آسفالته پیداکرد، هیچ پل برای عبور و مرور این مردم تا کنون ساخته نشده است و اگر در بعضی از مناطق این ولایت سرک موتر رو و آن هم به صورت بسیار محدود وجو دارد، توسط خود مردم و اهالی منطقه باامکا نات محدود و به صورت غیر استاندارد و بدون رعایت مسایل ایمنی ساخته شده و هر از چند گاهی نیاز به تعمیر دارد این نبود کمترین امکان ار تباط و راههای مواصلاتی بین مناطق مختلف این ولایت و همچنان با ولایات هم جوار و مرکز کشور خود علت مزید بر فقر و نابسامانی این مر دم است و در زمستان به مدت ۶ ماه راهها به روی این مردم بسته است. به صورت کل، با ید گفت که مردم دایکندی از هر گونه امکا نات رفاهی، تحصیلی و آموزشی، بهداشتی، امور درمانی که منجربه بی سوادی مطلق فقر شدید، شیوع بیماریها ی مختلف، افزایش مرگ و میر مادران بوده، در طی سالیان متمادی هیچ گونه توجهی از طرف دولت های مختلف در این جا صورت نگرفته است. وجود جنگها و نبود دولت مرکزی در سالهای اخیر و عدم توجه حکمرانان و سلطه داران منطقوی به هیچ چیزی به جز منافع شخصی شان فکر نمی کردند. زمینه سازی هر چه بیشتر محرو میت این مردم از امکا نات زندگی معاصر گردیدند، چنانچه ۹۹ درصد از این مردم چند درجه زیر خط فقر زندگی می کند و محروم از حداقل امکانات زندگی است. باتأسف، باید یاد آورشد در طی چهار سال دولت کرزی و دو سال تشکیل ولایت دایکندی، هیچ گونه تغییر در وضعیت زندگی مردم و بازسازی این ولایت دیده نمی شود. دایکندی، دارای مساحت ۲۲۰۱۹ کیلومتر مربع و ۲۸۴۶ قریه و تعداد ۷۲۳۹۸۰ نفر نفوس می باشد و دارای ۹ ولسوالی. از لحاظ سیستم اداری و حکومتی این ولایت دارای ۹ واحد اداری است؛ یعنی، دارای ۹ ولسوالی است که مرکزیت ان در منطقه ی بادام خیز "نیلی" قرار دارد. ولسوالیهای آن هر یک: نیلی؛ شهرستان، میرآمور، اشترلی، سنگ تخت و بندر، کیتی، کجران، و گیزاب است که البته تا هنوز ادارات دولتی اکثر نقاط ولایت غیر فعال است و به طور نمونه ولسوالی گیزاب فاقد اداره حکومتی است و دایکندی به لحاظ حضور نیروهای طالبان و وابستگان آن هنوز بر آن ولسوالی تسلط ندارد. تا به هنوز نهادهای دولتی و ریاستها فعال نشده است. نهادهای عدلی و قضایی و ارگانهای محلی و دولتی وجود ندارد .

 تعداد نفوس: از لحاط جمعیتی و قومی: در این ولایت اقوام هزاره، پشتو و بلوچ ساکن می باشند که بالاترین نفوس را هزاره ها تشکیل می دهند.

 وضعیت فر هنگی: این ولایت نا انکشاف یافته ترین و محروم ترین منطقه در کشور است. اکثر ولسوالیها، قرات فاقد مکتب، مدرسه و فضای آموزشی است و در دولت محترم فعلی و موسساتی جونDHSA , APEP و غیره هنوز هم صدها دختر و پسر این ولایت از نعمت درس خواندن محروم است. مقاطع تحصیلی متوسطه و لیسه در بعضی جاهای این ولایت موجود است؛ در مرکز ولایت بالاترین مقطع درسی تا صنف ۱۲ فعال است. البته، بهترین منطقه از لحاظ وجود فضای آموزشی در کل ولایت ولسوالی شهرستان است.

 امکانات فرهنگی: اطلاع رسانی و حضور نهادهای مدنی باید گفت که این ولایت دارای یک رادیوی محلی با موج FMاست که از مرکز ولایت را تحت پوشش قرار می دهد. در این ولایت کتابخانه موجود نیست. از نشرات مطبوع مانند مجله و روز نامه فقط یک گاهنامه به نام "ندای دایکندی"، دو شماره، گاهنامه "آسمان دایکندی" یک شماره و دو هفته نامه "نسخه خطی" 2 شماره نشر شده است. مطبعه و کتابفروشی موجود نیست . رسانه های خبری و ارتباط جمعی وجود ندارد و نهاد های مدنی فعال نیست.

 راههای مواصلاتی: از لحاظ راههای مواصلاتی و سرگ اکثر قرات، قصبات و ولسوالیها فاقد راههای مواصلاتی است. در طول سال به مدت ۵ ماه راههای مواصلاتی مرکز ولایت به پایتخت و ولسوالیها به مرکز ولایت و بالعکس باز است و سپس به خاطر صعب العبور بودن، برف، نبود پل و پلچک قطع می شود.

 وضعیت طبی و بهداشتی: در مورد وضعیت صحی این ولایت نیز قابل ذکر است اینکه بسته در تمام ولایت شاید ۵ یا ۶ کلینیک بیشتر موجود نباشد و دسترسی به دوا و درمان و امکانات طبی و بهداشتی برای اکثر باشندگان ولایت میسر نیست و به تازگی ریاست صحت عامه دایکندئ دفترش را دایر کرده است که به خاطر عدم تخصیص امکانات چندان فعال نیست

وضعیت امنیتی: دایکندی به استثنای ولسوالی گیزاب به طور مجموع امن وآرام است و مردم روز وشب شان را با خیال راحت سپری می کند و مشغول غریب کاری و زندگی شان است.

 ولسوالی نیلی: به مر کزیت ولایت دایکندی دارای ۱۶۵ قریه و۹۵۳۴۰ نفوس و به مساحت ۷۸۰ کیلومتر مربع مساحت می باشد که دارای آب و هوای معتدل و تقریبا گرم سیر می باشد.

 ولسوالی خدیر: به مر کزیت خذیر دارای ۲۹۴ قریه ۱۹۲۰ کیلومتر مربع مساحت و دارای ۸۳۴۰۰ نفر نفوس که دارای آب و هوای نیمه معتدل است.

 ولسوالی اشترلی: ولسوالی اشتر لی به مر کزیت شیخمیران دارای ۳۴۳ قریه ۱۸۹۰ کیلو متر مربع مساحت و به تعداد ۸۸۳۴۰ نفر نفوس می باشد و دارای آب و هوای نیمه معتدل می باشد.

 ولسوالی سنگ تخت-بندر: ولسوالی سنگ تخت-بندر، به مر کزیت دهن "سیلبیتو" ی بندر که دارای ۲۹۰ قریه ۱۰۹۵ کیلومتر مربع مساحت و به تعداد ۷۸۹۰۰ نفر نفوس می باشد، این ولسوالی دارای آب و هوای سرد می باشد.

 ولسوالی شهرستان: به مرکزیت القان دارای ۲۹۰ قریه و دارای ۴۶۵۳ کیلومتر مبع مساحت و به تعداد ۷۲۴۵۰ نفر نفوس دارای آب و هوای نیمه معتدل می باشد. 

 ولسوالی میرا مور: به مر کزیت تگاب که دارای ۳۲۶ قریه و دارای ۱۹۲۱ کیلومتر مربع مساحت و به تعداد ۸۸۴۰۰ نفر نفوس می باشد که دارای آب و هوای نیمه معتدل می باشد.

 ولسوالی کجران: به مر کزیت کجران دارای ۳۲۶ قریه و دارای ۱۶۱۰ کیلومتر مربع مساحت و به تعداد ۷۳۸۰۰ نفر نفوس می باشد، این ولسوالی دارای آب و هوای گرم سیر می باشد.

 ولسوالی کیتی: به مر کزیت دشت کیسو، ۱۹۶ قریه و دارای ۱۶۱۰ کیلومتر مربع مساحت و به تعداد ۶۴۹۰۰ نفر نفوس می باشد این ولسوالی دارای آب و هوای گرم سیر می باشد.

 ولسوالی گیزاب: به مر کزیت "چونی" دارای ۱۲۶ قریه و۴۲۴۰ کیلومتر مربع مساحت و به تعداد ۷۸۴۵۰ نفر نفوس می باشد و دارای آب و هوای گرم می باشد.

 ولایت دایکندی یکی از ولایتهای پر نفوس افغانستان می باشد و تر کیب جمعیت از نظر جنسیت ۴۸ فی صد نفوس را اناث و ۵۲ فی صد نفوس را مردان تشکیل می دهد و از جایگاه سواد در حداقل قرار دارد. تعداد مر گ و میر در بین زنان و اطفال زیر ۵ سال فوق العاده بالاست و میانگین عمر در حدود ۶۰ سال است که این خود بیانگر آمار فوتی در بین مردم این ولایت است ۸۰ فی صد اراضی این ولایت کوهستانی است تا هنوز سروی دقیق از منابع زیر زمینی این ولایت صورت نگرفته است و بیشترین ترکیب جمعیت از نظر سنی بین ۱۰ تا۳۵ سال تشکیل می شود، که این جمعیت جوان دارای قدرت و توان کار بوده؛ اما، با کمال تأسف، تا کنون هیچ گونه زمینه کار برای این جمعیت جوان فراهم نیست و اکثر این جوانان آواره ی دیار بیگانه گان است. 

منبع: وب سایت قلب آسیا

۲۱۶۲۱۰_۱۰۷۸۴۳۹۹۵۹۶۶۱۰۸_۱۰۰۰۰۲۲۱۵۲۵۸۶۸۶_۷۹۷۰۸_۴۶۲۳۶۲۷_n[1]

DSC00554

DSC00555

DSC00567

 o