|
گفتگوي خبرگزاري رسا با قربانعلي هادي
برگزیده جشنواره شیخ طوسی:
عاشورا پرواز سرخ از حصار تاریک انسان جاهل است
خبرگزاری رسا ـ
برگزیده بخش ویژه دوازدهمین جشنواره پژوهشی بین المللی شیخ طوسی(ره) با نگاهی
متفاوت به واقعه عاشورا می نگرد و آن را پرواز سرخ از حصار تاریک انسان جاهل می
داند.
حجتالاسلام قربان علی هادی در دی ماه 1369 از افغانستان به ایران آمد. در سال 1370
دروس حوزوی را از مقدمات جرجانی و سیوطی در تهران شروع کرد و در همان سال نیز پایه
پنجم ابتدایی را در مدرسه توحید خاتون آباد تهران گذراند. پنج سال بعد وارد شهر
مقدس قم شد و پس از قبولی در امتحان ورودی مرکز جهانی علوم اسلامی سابق، دانش
آموخته این مرکز حوزوی شد. وی به شعر علاقه بسیار دارد و در این مورد دیوان شعری را
نیز به زیور طبع آراسته است، البته در خوشنویسی هم سررشته دارد به طوری كه در خط
نستعلیق رتبه ممتاز را کسب کرده است. دریافت دو لیسانس علوم سیاسی و حقوق جامعه از
دانشگاه مفید قم و کارشناسی ارشد فلسفه از جامعه المصطفی و ارائه سی و دو مقاله
علمی و نگارش دو کتاب حاصل تلاش وی در این زمینه است. رتبه های برتر در همایش های
مختلف نیز در کارنامه وی می درخشد. همسر حجتالاسلام هادی فارغ التحصیل رشته الهیات
از جامعة الزهرا است. وی هم اکنون دارای سه فرزند است.
حجتالاسلام هادی طرحی با عنوان «اتاق فکر» با پسوند اسلامی را به جامعة المصطفی
ارائه داده است؛ وی در این مورد می گوید اتاق فکر را اندیشمندان مسلمان تشکیل می
دهند تا به بررسی مسائل، مشکلات، معضلات، ترقی و ارزش های انسانی می پردازند. از
طریق اتاق فکر پژوهش های موجود در جامعه هدفمند و روشمند شده به نظریه، تئوری،
دکترین و «فكر» اسلامي تبدیل میشود. امروزه
در جهان سیستم ها و بنگاههایی هستند که «نسل» تکنولوژی تولید می کنند. اما
بنگاههایی وجود دارد که تکنولوژی را منتاژ می کنند و بخش هایی هم در جهان وجود
دارد که نه تنها منتاژ نمی کنند بلکه تنها مصرف كننده هستند. ثمره اتاق فکر تولید
«نسل فکر» اسلامی است.
رسا ـ فرهنگ عاشورا سبب تداعی چه فکری در ذهن می شود؟
فرهنگ عاشورا پرواز سرخی را در ذهن تداعی می کند كه نجات دهنده انسان از قید و بند
است. امام حسین(ع) به عنوان یک نخبه انسانی علیه جهل و ظلم قیام كرد و قیام او سبب
نجات انسان ها از قید و بند شد. امام حسین(ع) انسان ها را در حصار دید، این در حالی
است که حق انسان نیست در قید و بند باشد و سرنوشتش را با میمون و شراب به بازی
بگیرند. خداوند متعال برای هدایت انسان ها پیامبر اکرم(ص) را فرستاد یعنی سرنوشت او
با رسول خدا(ص) رقم خورد، این در حالی بود که در زمان یزید سرنوشت انسان با میمون و
شراب معامله می شد، به همین علت امام حسین(ع) برای نجات انسان ها قیام کرد و انسان
را از حصار قید و بند نجات داد.
رسا ـ امام خمینی(ره) فرمودند: «محرم و صفر اسلام را زنده نگه داشته است»...
امام خمینی(ره) برای اینکه مسأله به این مهمی را برای عوام مردم تبیین کنند
فرمودند «محرم و صفر اسلام را زنده نگه داشته است»، این در حالی بود که اگر می
خواستند از بُعد عرفانی این قضیه را برای مردم تشریح کنند، شاید بسیاری از آنان به
عظمت قیام عاشورا پی نمی بردند. در اصل هدف امام این بود که محرم و صفر «انسان» را
تحت لوای اسلام زنده نگه داشته است.
رسا ـ آیا حادثه عاشورا سبب برانگیختن احساسات مسلمانان می شود؟
حادثه عاشورا علاوه بر اینکه حساسیتهای اسلامی و احساسات مسلمانان را برمی انگیزد
احساسات انسانی را نیز بر می انگیزد و این از نظر روان شناسی اجتماعی ثابت شده است.
از نظر روان شناختی هم نوایی از جمله مسائلی است که حساسیت مسلمانان و غیر مسلمانان
را در این زمینه بر می انگیزد که البته این نقطه عطفی برای اتحاد بین مسلمان و غیر
مسلمان می شود.
رسا ـ علل نگارش مقاله ای با عنوان «نقش عاشورا در وحدت میان مسلمانان» چه بود؟
هفده سال است که مبلغم و به تبلیغ و ترویج دین مبین اسلام و آن هم مذهب حقه تشیع
مشغولم. قبل از اینکه در ماه محرم به تبلیغ بروم و در مورد روز عاشورا مطالعه و
سخنرانی کنم، پیرامون پیامدها، تأثیرات و نتایج عاشورا فکر می کنم. در طول مطالعاتی
که پیرامون عاشورا داشتم و عمقی که این نهضت دارد به این نتیجه رسیدم که وحدت
مسلمانان می تواند یکی از نتایج و ثمرات عاشورا باشد، این بود که نگارش مقاله ای با
عنوان «نقش عاشورا در وحدت میان مسلمانان» را شروع کردم.
رسا ـ هدفتان از طرح عنوان مکتب عاشورا در پایان مقاله چیست؟
هدف از طرح مکتب در این مقاله یک مجموعه منسجم و سازواره نظری فکری است که با نظم و
انضباط خاصی در جامعه ارائه و اصول و برنامه هایی به وسیله آن مجموعه پشتیبانی می
شود. امام حسین(ع) آموزه های دین و دستورات اسلامی را در قالب یک نظریه منسجم حماسی
ارائه کرد. همانطور که پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «اگر سلطان جائری ظلم کرد، حق را
زیرپا گذاشت، مخالف سنت رسول خدا عمل کرد، حلال خدا را حرام و حرام خدا را حلال
کرد، بر مؤمن واجب است که در مقابل او قیام کند»، می توان با نهضت، جنش، انقلاب و
طغیان علیه سلاطین جور مقابله کرد. در این مورد امام حسین(ع) ثابت کردند که علاوه
بر امر به معروف و نهی از منکر عادی، امر به معروف و نهی از منکر سرخ هم روشی برای
مبارزه با ستمکاران است. امام حسین(ع) مکتب سرخ عاشورا را تثبیت کرد. عاشورا یک
گفتمان بلند انسانی با پسوند حماسی در قالب دکترین انسانی مطرح شده است.
رسا ـ پیامد عاشورا در جامعه انسانی چیست؟
یک همگرایی انسانی
رسا ـ در مقاله خود توحید عملی را پررنگ کرده اید، بیشتر توضیح دهید؟
امام حسین(ع) با عمل و نهضت خود نشان داد که وظیفه مسلمان در برابر ظلم چیست. ایشان
راه رسیدن به توحید عملی در راستای اندیشه های متعالی مدنظر اسلام را به انسان نشان
داد. اگر در این مسیر گام برداریم به وحدت اسلامی بلکه به وحدت انسانی نیز می رسیم.
توحید عملی برگرفته از توحید نظری است.
رسا ـ نقش شناخت اجتماعی از عاشورا در وحدت میان مسلمانان چیست؟
شناخت اجتماعی، شناخت افراد از اجتماع و حوادث و وقایعی است که در جامعه به وجود
میآید و علل آن را تعقیب می کند. انسان ها با شناخت اجتماعی از واقعه عاشورا به
علل رخ دادن این حادثه پی برده و لذا عظمت مفهوم نهضت عاشورا و به تعبیر من مکتب
عاشورا را درک می کنند.
رسا ـ چگونه نقش عاشورا را در وحدت میان مسلمانان تبیین می کنید؟
اگر به مسأله هم نوایی در جامعه شناختی دقت شده و اسناد یک مفهوم و وقایع خاص به
شناخت گرفته شود، انعکاس حالت ها و اتفاقات به وقوع پیوسته در روز عاشورا سبب شناخت
شخصیت عاشورا و امام حسین(ع) می شود. وقتی انسان شناخت پیدا کند مسائل عاطفی و سپس
رفتاری به وجود می آید. نگاه توحیدی و نگاه روانشناسی به مسأله عاشورا سبب فهم
بیشتر این وقایع می شود. پس شناخت عاشورا و وقایع آن سبب احساس هم نوایی و همدردی
در جوامع انسانی می شود. البته در صورتی که حادثه عاشورا به درستی مطالعه شود.
رسا ـ با توجه به فرا رسیدن ایام محرم، وظیفه مبلغان دینی برای ترویج فرهنگ عاشورا
چیست؟
مبلغان، اعتدال را در ترویج فرهنگ عاشورا رعایت کرده و از سخن های بیهوده برای جذب
مخاطبان خودداری کنند. توجه به متون و مفاهیم تاریخی و اعلام شوائب عاشورا به طور
عملی از دیگر وظایف مبلغان دینی است. راهکاری مناسب و روشن در راستای تحقق مکتب
شیعه و مکتب محکم رسول الله(ص) و در راستای عبادت و اجرای احکام و دستورات الهی از
سوی مبلغان دینی ارائه شود. محققان فلسفی و حقوقی برای عادت های پسندیده به جای
عادت های ناپسند سوگواری مانند قمه زدن چاره ای بیندیشند و جایگزینی را ارائه کنند.
رسا ـ چه مشکلات و موانعی عزاداری را تهدید می كند و چه راهكاری را در این زمینه
ارائه می دهید؟
بزرگنمایی بیش از حد و داشتن نگاه سطحی به حادثه عاشورا و همینطور توجه به مسائل
بدون ارتباط با عاشورا از جمله مشکلاتی است که عزاداری را با چالش مواجه می کند.
باید مراقب بود که بعضی از رسوم ناپسند به عادت و فرهنگ تبدیل نشود. اکنون پرداختن
به عزاداری بیشتر از سخنرانی، یک رسم و رویه شده است که این رویه از نگاه جامعه
شناسی و روانشناسی بسیار زمان می خواهد تا تغییر کند و جایگزینی برای آن پیدا شود.
این یکی از آسیب های موجود است و شکستن آداب و رسوم نیز مشکل است. همانطور که می
دانیم اثر سخنرانی، تحقیق و پژوهش بیشتر از تعذیه است. اما اکنون در جامعه ما
تعذیه، عزاداری، گریاندن و زنجیرزندن اصل شده اما بیان احکام الهی، حقیقت کربلا،
شعائر، مفهوم و دورنمای خورشید کربلا ساکت است. عاشورا دارای مفهوم بسیار بلندی است
که نیاز به تبیین دارد.
رسا ـ سخن آخر ...
عاشورا یعنی پرواز سرخ از حصار تاریک انسان جاهل.
گفتنی است، دوازدهمین جشنواره پژوهشی بین المللی شیخ طوسی(ره) در دو بخش عمومی و
یژه برگزار شد و یکصد و دوازده اثر از داخل و خارج به بخش ویژه این جشنواره که با
موضوع «عاشورا پژوهی در عرصه بین الملل» در دو سطح یک، دو، سه و چهار برگزار میشد،
راه یافت. در سطح یک و دو (دیپلم و کارشناسی) هفت مقاله دارای رتبه و شش مقاله نیز
برگزیده شدند. همچنین در سطح سه و چهار (کارشناسی ارشد و دکترا) چهار مقاله دارای
رتبه و چهار مقاله نیز برگزیده شدند. در بخش ویژه جشنواره، هشتاد و سه نفر از
افغانستان، شش نفر از پاکستان، ده نفر از عراق، یک نفر از اتیوپی، یک نفر از
الجزایر، یک نفر از اندونزی، یک نفر از بنگلادش، یک نفر از تانزانیا، پنج نفر از
هندوستان و سه نفر از میانمار شرکت کردند که مقاله «نقش عاشورا در وحدت میان
مسلمانان» به قلم حجتالاسلام قربان علی هادی حائز رتبه برتر بخش ویژه شد.
مقاله «نقش عاشورا در وحدت میان مسلمانان» به نقش عاشورا از نظر روانی، عاطفی و نقش
شخصیت های عاشورا بر وحدت میان مسلمانان می پردازد. این مقاله با نگاه برون دینی و
درون دینی تأثیر وحدت بین مسلمانان را مورد بررسی قرار می دهد. از نگاه برون دینی
مسائلی چون مشترکات، عدالت، انصاف، کرامت و عزت انسانی مطرح شده است. در این مقاله
اثبات می شود که جریان عاشورا می تواند زمینه اتحاد اسلامی را فراهم کند، علاوه بر
آن نه تنها اتحاد اسلامی بلکه اتحاد جامعه اسلامی را فرا بخواند. /920/گ402
پایان خبر -
خبرگزاری رسا
| 
